Tarwekamp: de zes dagen tussen een aanhouding en een verwoeste straat

Een busje met benzine en zwaar vuurwerk. Twee mannen die worden opgepakt en weer vrijkomen. Zes dagen later sterven zes mensen bij een explosie in Den Haag. De reconstructie van een aanslag waarvan de voorbereiding al vóór de ramp bij de politie in beeld kwam.

Achtergrond voor EuroCrime — stand van zaken: 8 november 2026. De strafzaak loopt; de rechtbank heeft nog geen eindvonnis uitgesproken. Verklaringen en beschuldigingen worden hieronder als zodanig weergegeven.

Zaterdag 7 december 2024, rond kwart over zes in de ochtend. Aan de Tarwekamp in de Haagse wijk Mariahoeve wordt een deel van een huizenblok door een explosie verwoest. Woningen storten in, brand breekt uit en onder het puin liggen bewoners. Zes mensen overleven het niet. Wat zich boven een winkel afspeelt, blijkt samen te hangen met een aanslag die volgens het Openbaar Ministerie op een bruidsmodezaak is gericht. De ex-partner van de eigenaresse wordt ervan verdacht anderen te hebben ingeschakeld om die zaak in brand te steken. ^[1]

Maar het verhaal begint niet bij die explosie. Het begint eerder, op een parkeerterrein in Oosterhout, waar agenten in de nacht van 1 december een busje controleren. Daar treffen ze twee mannen aan met benzine en zwaar vuurwerk. De politie grijpt in. De mannen worden aangehouden. Toch volgt zes dagen later de ramp die zij volgens justitie juist die eerdere nacht al hadden willen voorbereiden of uitvoeren. ^[2]

De nacht waarin de politie het busje aantreft

Het is zondag 1 december, omstreeks 02.15 uur. Twee mannen uit Roosendaal houden zich opvallend op in een bestelbus op een parkeerterrein in Oosterhout. Agenten controleren hen en vinden materiaal dat aanleiding geeft hen te verdenken van voorbereidingshandelingen voor brandstichting. De twee worden meegenomen. De politie neemt het busje, de brandstof, het vuurwerk en hun telefoons in beslag. ^[2]

De latere toelichting van het OM maakt de inhoud van die bus concreter: veertien jerrycans met benzine en zes Cobra’s 6. Justitie beschrijft bovendien aanwijzingen voor een nachtelijke voorverkenning aan de Tarwekamp van 27 op 28 november. Volgens diezelfde toelichting waren kleding, schoenen en een speciaal aangeschafte telefoon aanwezig die een rol zouden spelen in de voorbereiding. Het OM stelt dat het plan om de winkel en een auto aan te steken toen al bestond. Dat is de reconstructie van de aanklager, waarover de rechter uiteindelijk moet oordelen. ^[3]

De aanhouding krijgt achteraf een beladen betekenis. De mannen waren al gecontroleerd en hun middelen waren afgenomen. Er zat een politie-interventie tussen het vermeende plan en de uiteindelijke aanslag. Dat maakt de gebeurtenissen van 1 december tot een van de meest indringende onderdelen van deze zaak.

Waarom kwamen de mannen vrij?

Volgens het OM was bij de eerste aanhouding onvoldoende concreet wat de mannen precies van plan waren. Zij werden na verhoor heengezonden terwijl het onderzoek aan hun telefoons nog liep. De ingenomen spullen kregen zij niet terug. Het is dus onjuist om te zeggen dat de politie hen met hetzelfde busje en dezelfde benzine weer liet vertrekken. Justitie stelt dat voor de latere aanslag nieuwe middelen zijn verzameld. ^[4]

Die uitleg neemt de vragen niet weg. Wat kon op dat moment al uit de omstandigheden worden afgeleid? Hoe snel kon duidelijk worden wie of wat het doelwit was? Welke informatie kwam pas ná de explosie beschikbaar? Het zijn vragen die om een precieze reconstructie vragen. Het enkele feit dat twee verdachten later opnieuw worden aangehouden, bewijst nog niet dat de politie op 1 december de volledige dreiging kende. Omgekeerd maakt hun vrijlating de eerdere vondst ook niet minder ernstig.

Het onderscheid tussen kennis van toen en kennis achteraf is essentieel. De arrestatie en vrijlating staan vast. Dat daarmee de ramp aantoonbaar voorkomen had kunnen worden, is een verdere conclusie die niet vanzelf uit die feiten volgt.

Een winkel als doelwit, bewoners erboven

Volgens de reconstructie die tijdens de eerste procesdag werd besproken, zou het plan aanvankelijk hebben gedraaid om het wegnemen van bruidsjurken. Moshtag B., de vermeende opdrachtgever, verklaarde dat hij jurken wilde laten stelen en verkopen om geld terug te krijgen dat hij aan zijn ex-partner had gegeven. Het plan veranderde volgens zijn verklaring vervolgens in brandstichting. Hij schoof daarbij een belangrijke rol toe aan medeverdachte Adil A. ^[5]

De vraag wie welke stap bedacht, blijft omstreden. Dat is iets anders dan de uitkomst van de handelingen: een aanval op een winkel in een gebouw waarin ook mensen woonden. De afstand tussen het beoogde financiële treffen van een ondernemer en het gevaar voor de bewoners vormt de kern van de strafzaak.

Tijdens de behandeling van 4 november kwam volgens Omroep Brabant ook naar voren dat vooraf over de hoeveelheid benzine was gesproken. In de rechtszaal werden berichten besproken waarin Adil zou hebben gewaarschuwd voor de gevolgen voor de bewoners. Zulke berichten zijn relevant omdat zij mogelijk iets zeggen over wat betrokkenen vóór de aanslag wisten, voorzagen en met elkaar bespraken. Hoe die aanwijzingen juridisch moeten worden gewogen, is aan de rechtbank. ^[6]

Na de eerste aanhouding stopt het plan volgens justitie niet

In de berichtgeving rond het begin van het proces wordt beschreven hoe na de eerdere aanhouding opnieuw brandstof en zwaar vuurwerk werden geregeld. De politie had de eerste voorraad afgenomen, maar volgens het OM werd de voorbereiding daarna hervat. De eerdere interventie had het plan daarmee wel onderbroken, maar volgens de aanklager uiteindelijk niet beëindigd. ^[7]

Moshtag B. bevond zich bij de uiteindelijke explosie in Londen. Volgens zijn verklaring, weergegeven in de verslaggeving van ANP, was zijn verblijf daar bedoeld om zichzelf een alibi te verschaffen. Ook zijn ex-partner was in Londen. Terwijl de vermeende opdrachtgever zich buiten Nederland bevond, ontvouwden zich in Den Haag de gevolgen van de brandstichting waarvan hij wordt beschuldigd die te hebben laten organiseren. ^[5]

Dat is de tegenstelling die steeds terugkeert: de verklaringen over een winkel die beschadigd moest worden, tegenover een woongebouw waarin mensen gevaar liepen. De verdachten kunnen achteraf verschillende bedoelingen beschrijven. De rechtbank moet onderzoeken welke betekenis hun voorbereiding en handelen werkelijk hebben.

De ochtend waarop de straat verandert

Het leeronderzoek van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid beschrijft hoe de eerste melding om 06.17 uur binnenkomt. Daarna volgen meldingen over brand, rook en explosies. De eerste brandweereenheid treft een straat met puin, scherven en verschillende branden aan. Een deel van het gebouw is verdwenen. In het eerste halfuur worden vier slachtoffers gered die zich op, onder of nabij de ingestorte woningen bevinden. ^[8]

De hulpverlening groeit uit tot een operatie van ongeveer zestig uur. Gespecialiseerde reddingsteams worden ingezet. Brand bestrijden, naar overlevenden zoeken en controleren of de resterende constructie veilig genoeg is, moeten naast elkaar gebeuren. Voor reddingswerkers betekent haast maken tegelijkertijd rekening houden met instortingsgevaar. Voor families betekent ieder uur wachten dat nog steeds niet vaststaat wie veilig is en wie niet terug zal komen. ^[8]

De politie meldt later dat het zesde slachtoffer in de nacht van 8 op 9 december in de kelder is gevonden. Op maandagmiddag 9 december wordt bekend dat bij de verdere zoekactie geen slachtoffers meer zijn aangetroffen. Het vaststellen van identiteiten en het informeren van nabestaanden vormen een afzonderlijk, pijnlijk onderdeel van de nasleep. Achter het aantal van zes doden gaan zes levens en verschillende gezinnen schuil. ^[9]

Een kind dat zijn gezin verliest

Tijdens de tweede procesdag, op 5 november 2026, leest de rechtbank verklaringen voor over de gevolgen. ANP beschrijft het verhaal van een jongen die tijdens de ramp acht jaar oud was. Hij overleefde; zijn vader, moeder en zus kwamen om. Een agent legde zijn ervaringen vast. De jongen hoorde zijn vader om hulp roepen en werd uiteindelijk door een brandweerman gered. ^[10]

Ook andere verklaringen laten zien hoe lang de ramp doorwerkt. Een vrouw vertelt over het verlies van haar partner en het opvoeden van hun kinderen zonder hem. Een overlevende beschrijft dat zij na haar redding dagenlang in coma lag. De eigenaresse van de bruidswinkel meldt zware financiële en psychische gevolgen. De processtukken gaan daarmee over meer dan de vraag hoe een brand is ontstaan. Ze laten ook zien hoe een ochtend het verdere leven van bewoners, ondernemers en families heeft veranderd. ^[10]

De arrestaties na de explosie

Op 9 december, kort voor middernacht, worden drie mannen aangehouden. Onder hen bevinden zich de twee mannen uit Roosendaal die op 1 december al waren opgepakt. Een vierde arrestatie volgt op 11 december. Daarmee krijgt de eerdere vondst in Oosterhout een nieuwe plaats binnen het grotere onderzoek. ^[2]

Aanvankelijk staat het onderzoek onder strenge beperkingen. De verdachten mogen alleen met hun advocaat contact hebben. In januari 2025 meldt het OM dat die beperkingen worden opgeheven en dat inmiddels 37 aangiften zijn ontvangen. Het gaat om bewoners en nabestaanden, maar ook om omwonenden en bedrijven. De kring van getroffenen reikt veel verder dan de mensen die op het moment van de explosie in het ingestorte deel aanwezig waren. ^[11]

Benzinehoeveelheden: verschillende cijfers vragen om zorgvuldigheid

In februari 2025 schrijft het OM dat ongeveer tweehonderd liter benzine zou zijn gebruikt en over bruidsjurken en in het pand zou zijn uitgegoten. Dat getal komt terug in officiële informatie over de strafzaak. ^[12]

Bij een reconstructie moeten drie zaken uit elkaar worden gehouden: de brandstof die bij de eerste poging aanwezig was, de hoeveelheid die later werd aangeschaft of vervoerd, en de hoeveelheid die daadwerkelijk op een bepaalde plek terechtkwam. Dat zijn verschillende onderzoeksvragen. Een aangeschafte hoeveelheid is niet automatisch de exacte hoeveelheid die de explosie veroorzaakte.

Omdat de technische bevindingen tijdens het proces worden besproken, past hier geen stellige eigen berekening. De hoeveelheid, de verspreiding van dampen en het ontstaan van de explosie moeten in samenhang met de deskundigenrapporten worden beoordeeld. Een zorgvuldig verhaal neemt een getal uit een ouder bericht niet zonder meer over als een definitieve rechterlijke vaststelling.

Waarom justitie ook van moord spreekt

In de toelichting van mei 2025 stelt het OM dat de omstandigheden wijzen op het bewust aanvaarden van een aanmerkelijke kans dat mensen zouden overlijden. De aanklager noemt daarbij het gebruik van een grote hoeveelheid brandstof in een pand met woningen, op een tijdstip waarop veel bewoners thuis zouden zijn en slapen. De langdurige voorbereiding moet volgens justitie daarnaast meewegen bij de vraag naar voorbedachte raad. ^[13]

Daarmee ligt er een zwaardere beschuldiging dan alleen het vernielen van een winkel. Volgens het OM kan ook dodelijk geweld strafrechtelijk worden toegerekend wanneer verdachten zeggen dat zij niet de bedoeling hadden bewoners te doden. Of de juridische voorwaarden daarvoor in deze zaak bewezen zijn, beslist de rechtbank. Uitspraken van verdachten over hun bedoelingen zijn onderdeel van die beoordeling, samen met berichten, handelingen en technisch bewijs. ^[13]

Het proces is nog niet afgerond

De inhoudelijke behandeling begon op 4 november 2026. Vier mannen staan terecht. Tegen drie bestaan de zwaarste verdenkingen, waaronder moord dan wel doodslag op zes personen. De precieze betrokkenheid van iedere verdachte moet afzonderlijk worden beoordeeld. Volgens de gepubliceerde agenda loopt de behandeling door in november en december en wordt het vonnis in januari 2027 verwacht; de planning kan veranderen. Op 8 november 2026 is dus nog geen eindvonnis uitgesproken. ^[14]

Voor nabestaanden en overlevenden moet het proces antwoord geven op vragen die sinds december 2024 zijn blijven liggen. Wie nam het initiatief? Wie wist wat? Wie besloot door te gaan? En welke verantwoordelijkheid draagt ieder van de betrokkenen voor wat er boven en rondom die winkel gebeurde?

Bij die vragen blijft de nacht van 1 december terugkeren. Twee mannen waren al aangehouden. De benzine en het vuurwerk waren al gevonden en ingenomen. Zes dagen later werd een woonblok verwoest. Juist die opeenvolging maakt Tarwekamp tot een zaak waarin de voorbereiding, de eerdere politie-interventie en de uiteindelijke gevolgen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.