Tarwekamp: sześć dni między aresztowaniem a zdewastowaną ulicą

Artykuł przetłumaczony automatycznie

Samochód dostawczy z benzyną i potężnymi fajerwerkami. Dwóch mężczyzn zostało aresztowanych, a następnie zwolnionych. Sześć dni później sześć osób zginęło w eksplozji w Hadze. Rekonstrukcja ataku, którego przygotowania już wcześniej zwróciły uwagę policji przed katastrofą.

Sprawozdanie podstawowe dotyczące EuroCrime – informacje aktualne na dzień 8 listopada 2026 r. Postępowanie karne toczy się; sąd nie wydał prawomocnego wyroku. Oświadczenia i zarzuty są określone jako takie poniżej.

Sobota 7 grudnia 2024 r., około ćwierć po szóstej rano. Eksplozja niszczy część bloku mieszkalnego na Tarwekamp w haskiej dzielnicy Mariahoeve. Domy zawalają się, wybucha pożar, a mieszkańcy są uwięzieni pod gruzami. Sześć osób nie przeżyje. Dewastacja nad sklepem okazuje się być związana z atakiem, który, według Holenderskiej Służby Prokuratury Publicznej (OM), skierował na sklep ślubny. Była dziewczyna właściciela podejrzewana o zaangażowanie innych, aby podpalić sklep. ^[1]

Ale historia nie zaczyna się od tej eksplozji. Zaczyna się wcześniej, na parkingu w Oosterhout, gdzie oficerowie sprawdzają van w nocy 1 grudnia. Wewnątrz znajdują dwóch mężczyzn z benzyną i potężnymi fajerwerkami. Policja interweniuje i aresztuje mężczyzn. Jednak sześć dni później nadchodzi katastrofa, która, jak twierdzą prokuratorzy, zamierzali już przygotować lub przeprowadzić tę wcześniejszą noc. ^[2]

Nocna policja znajduje furgonetkę

Jest niedziela 1 grudnia, około godziny 14.15. Dwóch mężczyzn z Roosendaal zachowuje się podejrzanie w furgonetce na parkingu Oosterhout. Oficerowie sprawdzają ich i odkrywają materiały dające podstawy do podejrzanych przygotowań do podpalenia. Mężczyźni są wtrącani do aresztu. Policja przejmuje furgon, paliwo, fajerwerki i ich telefony. ^[2]

Kolejne oświadczenie prokuratury podaje więcej szczegółów na temat zawartości samochodu dostawczego: czternaście kanistrów z benzyną i sześć petard Cobra 6. Prokuratorzy opisują również dowody wizyty rozpoznawczej w Tarwekamp w nocy z 27 na 28 listopada. To samo stwierdzenie odnosi się do odzieży, butów i specjalnie zakupionego telefonu rzekomo związanego z przygotowaniami. Według OM mężczyźni już planowali spalić sklep. Planowali również podpalić samochód. Jest to rekonstrukcja prokuratury, którą sąd musi ostatecznie ocenić. ^[3]

Z perspektywy czasu aresztowanie nabiera szczególnego znaczenia. Mężczyźni byli już sprawdzani, a ich zapasy skonfiskowano. Między rzekomym planem a ewentualnym atakiem stanęła interwencja policyjna. To sprawia, że wydarzenia z 1 grudnia są jedną z najbardziej niepokojących części sprawy.

Dlaczego mężczyźni zostali zwolnieni?

Według OM pierwsze aresztowanie nie wykazało wystarczająco jasno, co zamierzali zrobić mężczyźni. Po przesłuchaniu zostali zwolnieni, gdy kontynuowano badanie ich telefonów. Ich skonfiskowany majątek nie został zwrócony. Byłoby zatem błędem powiedzieć, że policja odesłała ich tym samym samochodem dostawczym i benzyną. Prokuratorzy twierdzą, że zebrano nowe zapasy na późniejszy atak. ^[4]

Wyjaśnienie to nie usuwa pytań. Co można było wywnioskować z okoliczności? Jak szybko udało się zidentyfikować zamierzony cel? Jakie informacje pojawiły się dopiero po wybuchu? Te pytania wymagają precyzyjnej rekonstrukcji. Sam fakt, że dwóch podejrzanych zostało później ponownie aresztowanych, nie dowodzi, że policja wiedziała o pełnym zagrożeniu 1 grudnia. Podobnie, ich uwolnienie nie czyni wcześniejszego odkrycia mniej poważnego.

Rozróżnienie między tym, co było wtedy znane, a tym, co stało się znane później, jest istotne. Aresztowanie i zwolnienie są ustalonymi faktami. Uznanie, że stanowiło to w sposób oczywisty okazję do zapobieżenia katastrofie wykracza poza to, co same fakty wskazują.

Sklep jako cel, mieszkańcy powyżej

Zgodnie z rekonstrukcją omówioną w pierwszym dniu procesu pierwotny plan rzekomo dotyczył kradzieży sukni ślubnych. Moshtag B., podejrzany organizator, powiedział, że chce, aby sukienki zostały skradzione i sprzedane, aby odzyskać pieniądze, które dał swojej byłej dziewczynie. Zgodnie z jego oświadczeniem plan został później zmieniony na podpalenie. Główną rolę w tej zmianie przypisał współoskarżonemu Adilowi A. ^[5]

Kto wymyślił każdy krok, pozostaje sporny. To pytanie różni się od konsekwencji działań: atak na sklep w budynku, w którym również mieszkali ludzie. U podstaw procesu leży luka między rzekomym celem wyrządzenia szkody właścicielowi firmy a zagrożeniem dla mieszkańców.

Według Omroep Brabant, podczas przesłuchania 4 listopada poruszono również dyskusje na temat ilości benzyny przed atakiem. Wiadomości omawiane w sądzie zawierały podobno ostrzeżenia Adila o konsekwencjach dla mieszkańców. Takie wiadomości mają znaczenie, ponieważ mogą rzucić światło na to, co osoby zaangażowane wiedziały, przewidywały i przedyskutowały. Ich znaczenie prawne jest rozstrzygane przez sąd. ^[6]

Według prokuratorów plan kontynuowano po pierwszym aresztowaniu

Raportowanie wokół otwarcia procesu opisuje, w jaki sposób paliwo i potężne fajerwerki zostały uzyskane ponownie po wcześniejszym aresztowaniu. Policja skonfiskowała pierwsze dostawy, ale prokuratorzy twierdzą, że przygotowania zostały wznowione. W sprawozdaniu prokuratury wcześniejsza interwencja przerwała plan, nie doprowadzając go ostatecznie do końca. ^[7]

Moshtag B. był w Londynie, gdy doszło do ostatecznej eksplozji. Według jego oświadczenia, zgłoszonego przez ANP, jego pobyt tam miał na celu zapewnienie sobie alibi. Jego dawna dziewczyna była również w Londynie. Podczas gdy podejrzany organizator przebywał poza Niderlandami, konsekwencje podpalenia rozwinęły się w Hadze. Został oskarżony o nakazanie tego podpalenia. ^[5]

Kontrast ten powtarza się w całej sprawie: stwierdzenia o uszkodzeniu sklepu, skierowane przeciwko budynekowi mieszkalnemu, w którym życie ludzi było zagrożone. Pozwani mogą później opisać różne intencje. Sąd musi zbadać, co właściwie oznaczało ich przygotowania i działania.

Rano ulica się zmienia

W przeglądzie wiedzy przeprowadzonym przez Holenderski Instytut Bezpieczeństwa Publicznego opisano pierwsze wezwanie alarmowe o godz. 6.17. Kolejne rozmowy dotyczą ognia, dymu i eksplozji. Pierwsza straż pożarna spotyka gruz, rozbite szkło i kilka pożarów na ulicy. Część budynku zniknęła. W ciągu pierwszych pół godziny cztery osoby są uratowane w zawalonych domach, pod nimi lub w ich pobliżu. ^[8]

Reakcja ratunkowa przekształca się w operację trwającą około sześćdziesięciu godzin. Rozmieszczane są specjalistyczne zespoły ratownicze. Pożarnictwo, poszukiwanie ocalałych i sprawdzanie, czy pozostała konstrukcja jest wystarczająco bezpieczna, musi iść obok siebie. Ratownicy muszą pilnie pracować, biorąc pod uwagę niebezpieczeństwo dalszego upadku. Dla rodzin każda mijająca godzina oznacza ciągłą niepewność co do tego, kto jest bezpieczny, a kto nigdy nie wróci. ^[8]

Policja poinformowała później, że szósta ofiara została odnaleziona w piwnicy w nocy z 8 na 9 grudnia. W poniedziałek 9 grudnia po południu władze ogłoszą, że nie znaleziono kolejnych ofiar w toczących się poszukiwaniach. Ustalanie tożsamości i informowanie krewnych tworzą oddzielną, bolesną część następstwa. Za żniwem śmierci sześciu jest sześć żyć i kilka rodzin. ^[9]

Dziecko traci rodzinę

Drugiego dnia rozprawy, 5 listopada 2026 r., sąd czyta oświadczenia o konsekwencjach. ANP opowiada historię chłopca, który miał osiem lat, gdy doszło do katastrofy. Przeżył, zmarł jego ojciec, matka i siostra. Policjant zapisał swoje doświadczenia. Chłopiec usłyszał, jak jego ojciec wzywał do pomocy i ostatecznie został uratowany przez strażaka. ^[10]

Inne stwierdzenia pokazują, jak długo katastrofa nadal dotyka ludzi. Kobieta opisuje utratę partnera i wychowanie dzieci bez niego. Ocalała osoba opowiada o spędzeniu dni w śpiączce po jej uratowaniu. Właściciel sklepu ślubnego zgłasza poważne konsekwencje finansowe i psychologiczne. Sprawa dotyczy zatem więcej niż tego, jak wybuchł pożar. Pokazuje również, jak pewnego ranka zmieniło życie mieszkańców, właścicieli firm i rodzin. ^[10]

Aresztowania po wybuchu

Na krótko przed północą 9 grudnia aresztowano trzech mężczyzn. Obejmują one dwóch mężczyzn z Roosendaal, którzy zostali wcześniej zatrzymani 1 grudnia. Czwarte aresztowanie nastąpiło 11 grudnia. Wcześniejsze odkrycie w Oosterhout nabiera tym samym nowego znaczenia w szerszym badaniu. ^[2]

Początkowo obowiązują ścisłe ograniczenia komunikacyjne: podejrzani mogą kontaktować się tylko ze swoimi prawnikami. W styczniu 2025 r. OM informuje, że ograniczenia te zostały zniesione i że otrzymał 37 skarg karnych. Skarżący to mieszkańcy i pogrążeni krewni, a także sąsiedzi i przedsiębiorstwa. Ludzie, których to dotyczy, wykraczają daleko poza te, które znajdują się w zawalonej części w czasie eksplozji. ^[11]

Ilości benzyny: różne liczby wymagają opieki

W lutym 2025 r. OM stwierdza, że około dwustu litrów benzyny zostało rzekomo wykorzystane i wylane na suknie ślubne i wewnątrz lokalu. Liczba ta pojawia się również w oficjalnych informacjach o postępowaniu karnym. ^[12]

Rekonstrukcja musi rozróżnić trzy rzeczy: paliwo obecne podczas pierwszej próby, kwotę później zakupioną lub przetransportowaną oraz ilość faktycznie wylaną w określonym miejscu. Są to różne pytania śledcze. Zakupiona kwota nie określa automatycznie dokładnej ilości, która spowodowała eksplozję.

W związku z tym, że ustalenia techniczne są badane w trakcie badania, niestosowne byłoby dokonanie tutaj ostatecznej niezależnej kalkulacji. Ilość, rozprzestrzenianie się oparów i pochodzenie wybuchu muszą być oceniane wraz z ekspertyzami. Uważna relacja nie może po prostu przedstawiać liczb z wcześniejszego sprawozdania jako ostatecznego ustalenia sądu.

Dlaczego prokuratorzy również twierdzą o morderstwo

W swoim oświadczeniu z maja 2025 r. OM twierdzi, że okoliczności wskazują na świadomą akceptację znacznego ryzyka śmierci ludzi. Prokuratorzy wskazują na użycie dużej ilości paliwa w budynku zawierającym domy, w czasie, gdy wielu mieszkańców byłoby w domu i śpi. Twierdzą również, że przedłużone przygotowania mają znaczenie dla kwestii premedytacji. ^[13]

Oskarżenie jest więc poważniejsze niż tylko zniszczenie sklepu. Zdaniem OM odpowiedzialność karna za zgony może powstać nawet wtedy, gdy podejrzani twierdzą, że nie zamierzają zabijać mieszkańców. Sąd decyduje, czy w niniejszej sprawie zostały udowodnione odpowiednie wymogi prawne. Oświadczenia oskarżonego o ich zamiarach są częścią tej oceny, wraz z wiadomościami, działaniami i dowodami kryminalistycznymi. ^[13]

Proces się nie skończył

Rozprawa merytoryczna rozpoczęła się 4 listopada 2026 roku. Przed sądem staje czterech mężczyzn. Trzem postawiono najpoważniejsze zarzuty, w tym zabójstwa sześciu osób z premedytacją lub bez premedytacji. Udział każdego oskarżonego musi zostać oceniony oddzielnie. Według opublikowanego harmonogramu rozprawy trwają w listopadzie i grudniu, a wyrok jest oczekiwany w styczniu 2027 roku; terminy mogą się zmienić. Na dzień 8 listopada 2026 roku nie zapadł jeszcze wyrok kończący sprawę. ^[14]

W przypadku pogrążonych krewnych i ocalałych proces musi odpowiadać na pytania nierozwiązane od grudnia 2024 roku. Kto zainicjował plan? Kto wiedział co? Kto zdecydował się kontynuować? A jaka odpowiedzialność ponosi każda zaangażowana osoba za to, co wydarzyło się powyżej i wokół tego sklepu?

Noc 1 grudnia powraca w tych pytaniach. Dwóch mężczyzn zostało już aresztowanych. Znaleziono i zajęto już benzynę i fajerwerki. Sześć dni później budynek mieszkalny został zdewastowany. Sekwencja ta sprawia, że Tarwekamp jest przypadkiem, w którym przygotowania, wcześniejsza interwencja policji i ewentualne konsekwencje są nierozerwalnie związane.